“Welk softwarebedrijf moeten we hebben?” Die vraag komt vaak te laat. Niet omdat je te lang wacht, maar omdat er dan al een idee ligt en de partij de enige knop is waar je nog aan kunt draaien.
Een softwarebedrijf kiezen is ook geen inkoopbeslissing zoals een nieuwe bestelbus. Je koopt geen product dat er al is. Je koopt de manier waarop iemand jouw proces gaat begrijpen en de jaren waarin hij ernaar blijft omkijken. Dat maakt vergelijken lastig, want precies die twee dingen staan niet in een voorstel.
In deze blog lees je waar je dan wel op kunt letten. Welke vragen je stelt, wat een antwoord je vertelt en wat je vastlegt voordat er iemand begint te bouwen.
Waarom lijken softwarebedrijven op papier op elkaar?
Omdat ze hetzelfde beloven. Maatwerk, korte lijnen, meedenken en een vast aanspreekpunt. Dat staat op bijna elke site, ook op de onze. Het zegt dus weinig over wie het ook doet.
Wat echt verschilt zit onder die woorden. Wie schrijft het plan en wie bouwt het? Hoeveel mensen zitten er tussen jou en degene die de code typt? Wie neemt op als er iets stilvalt? En wie kijkt er over twee jaar naar je systeem? Die antwoorden lopen sterk uiteen en je krijgt ze alleen als je ernaar vraagt.
Wat moet je zelf op papier hebben voordat je gaat praten?
Een probleem in plaats van een oplossing. “We willen een systeem waarin alles samenkomt” is geen opdracht. “Onze planners typen elke ochtend bestellingen uit de mail over in een werkblad” wel. Zet voor het eerste gesprek drie dingen op papier:
- Het werk dat je kwijt wilt: welke handeling gebeurt nu met de hand en hoe vaak komt hij terug.
- Wat er misgaat als het misgaat: een verkeerde levering, een factuur die blijft liggen of een klant die twee keer wordt gebeld.
- Wat er al staat: welke systemen je gebruikt, welke gegevens waar leven en wie bij wat kan.
Met dat papiertje verandert het gesprek van richting. Je legt geen wens voor die een verkoper kan beamen, maar een situatie waar iemand iets over moet durven zeggen. Hoe je zo'n situatie uitzoekt, lees je in bedrijfsprocessen in kaart brengen.
Welke vragen stel je een softwarebedrijf?
Vijf vragen halen de meeste onzekerheid weg. Niet omdat er op elke vraag één goed antwoord bestaat, maar omdat je aan het antwoord hoort of iemand dit eerder heeft meegemaakt:
- Wie het bouwt: vraag of je degene spreekt die het ook maakt. Gaat je verhaal daarna naar een team dat niet aan tafel zat, dan vertaalt iemand anders wat jij bedoelde.
- Wat er gebeurt voordat het bouwen begint: een partij die meteen een prijs voor je wens noemt, heeft die wens niet onderzocht. Vraag wat er eerst op papier komt en wat jij daarvan in handen krijgt.
- Wie eigenaar is van de code: wacht hier niet mee tot de opdrachtbevestiging. Betalen voor software maakt je in Nederland nog geen eigenaar van de code. Wat je hierover vastlegt staat bij wie eigenaar is van de code.
- Wat er na de oplevering gebeurt: vraag wie de updates doet, bij wie je terechtkomt als er iets stilvalt en of dezelfde persoon er dan nog is. Lees ook wat er na de oplevering gebeurt.
- Wanneer ze je zouden afraden om te bouwen: wie hier geen voorbeeld bij heeft, heeft het nooit gedaan. Dat het een echte vraag is, lees je in wanneer je software moet bouwen en wanneer juist niet.
Stel ze allemaal in hetzelfde gesprek. De vijf antwoorden naast elkaar zeggen meer dan elk antwoord apart, want samen vertellen ze wie er straks aan je systeem zit.
Waar hoor je het verschil in het gesprek zelf?
Aan de richting van de vragen. Wie over jouw werk vraagt, bouwt straks voor jouw werk. Wie over techniek vertelt, bouwt wat hij toch al bouwde. Drie momenten in zo'n gesprek zeggen meer dan de rest:
- Het doorvragen: noem een uitzondering in je proces en kijk wat er gebeurt. Wordt die uitzondering als detail weggewimpeld, dan komt hij later terug als meerwerk.
- Het tegenspreken: iemand die je op één punt eerlijk tegenspreekt terwijl hij nog iets te verkopen heeft, doet dat straks ook als het ergens vastloopt.
- Het samenvatten: vraag aan het eind of ze je situatie in eigen woorden kunnen teruggeven. Wat daar terugkomt is precies wat er in het plan belandt.
Hoe vergelijk je twee voorstellen die niet op elkaar lijken?
Niet op de onderste regel. Twee voorstellen voor hetzelfde probleem kunnen over heel verschillend werk gaan, dus die regels zeggen zonder de inhoud ernaast niets.
Leg ze naast elkaar op wat er in staat. Welke stappen van je proces staan erin benoemd en welke niet? Staat er wat er bewust buiten blijft? Wordt er iets gezegd over je bestaande gegevens en over het moment van overstappen? Een voorstel dat alleen een eindresultaat beschrijft, laat juist het deel weg waar het meestal misgaat.
Vraag ook naar de eerste bruikbare versie. Wie in één keer alles oplevert, laat je lang zitten zonder iets om op te reageren. Hoe een traject stap voor stap kan beginnen, staat bij klein beginnen met software.
Wat zegt een referentie wel en niet?
Een referentie zegt veel over de samenwerking en weinig over de techniek. Bel iemand die ongeveer zo groot is als jij en een vergelijkbaar proces heeft. Vraag niet of ze tevreden zijn, want dat antwoord is bijna altijd ja.
Vraag wat er misging en hoe dat is opgelost. Vraag wie er toen opnam. Vraag of ze nu nog bij dezelfde partij terechtkomen voor een aanpassing. Dat laatste antwoord is het meest waard, want het gaat over de jaren na de oplevering en daar zit het grootste deel van de tijd.
Lees daarnaast wat een partij zelf over haar werk opschrijft. In onze cases staat per project wat de vraag was en wat eruit kwam.
Verandert de keuze als je bedrijf groter wordt?
Vooral in wat je van een partij nodig hebt. Bij een bedrijf met tien tot vijftig medewerkers zit de kennis van het proces meestal in een paar hoofden en is er niemand die software erbij doet. Dan weegt bereikbaarheid zwaarder dan een lange lijst certificaten. Je wilt iemand die je kunt bellen en die weet waarom jouw proces er zo uitziet.
Zoek je procesautomatiseringssoftware, dan is de eerste vraag niet welke partij het wordt. Eerst kies je tussen een pakket en maatwerk. Dat onderscheid staat bij standaardpakket of maatwerk. Wordt het een pakket, dan kies je een leverancier en een invoering. Wordt het maatwerk, dan kies je de mensen.
En als je na een paar gesprekken nog twijfelt?
Dan is dat een uitkomst en geen uitstel. Een gesprek waarin blijkt dat je het probleem nog niet scherp hebt, scheelt je een traject dat op de verkeerde aanname was gebouwd.
Zo kijken wij er zelf ook naar. Het eerste gesprek gaat over je proces en niet over techniek. Welke stappen zitten erin, waar wordt iets overgetypt en wat gaat er mis? Daarna leggen we op papier vast wat we zouden bouwen, in welke volgorde en wat we bewust weglaten. Welke stappen daarbij horen staat in onze aanpak en wat wij onder maatwerk verstaan lees je bij maatwerk software laten maken.
Wil je je lijstje met vragen een keer uitproberen?
Neem je papiertje mee en stel ze. In een gratis adviesgesprek kijken we naar wat er bij jou speelt en zeggen we eerlijk wat de verstandige volgende stap is, ook als dat betekent dat je nog niet moet bouwen of dat een standaardpakket beter past. Plan een gratis adviesgesprek. Wat we eerder schreven over software en processen staat op de blog.




